Thứ Hai, 7 tháng 12, 2009

Hạt gạo và biến đổi khí hậu



An ninh lương thực dường như phần nào bị phủ bóng mờ do cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tốn nhiều giấy mực của báo chí trong hơn một năm qua.

Thế nhưng biến đổi khí hậu với quy mô toàn cầu đã và đang đặt ra thách thức với không chỉ các nước xuất khẩu lương thực mà còn tạo rủi ro mất đất canh tác cho hàng triệu người.

80% lúa gạo từ Đồng bằng Sông Cửu Long là để xuất khẩu, và nguy cơ mực nước biển dâng theo kịch bản 1 mét có nghĩa là nơi đây có thể mất 2 triệu hecta đất trồng lúa.

Trong chuyến đi tìm hiểu về thực trạng biến đổi khí hậu tại Bến Tre, Nguyễn Hoàng đã hỏi chuyện nhà nông và giới chức địa phương về quan ngại đối với nguy cơ của biến đổi khí hậu.

Chiếm gần ba phần tư dân số và đóng góp 20% vào GDP, nhà nông Việt Nam đang làm ra hạt gạo để tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.

Điều đang ngày càng được nhận thấy rõ là cần phải phải có các hành động cụ thế để ứng cứu không chỉ nhà nông tại những nơi trọng yếu như tại ĐBSCL mà cũng là để tránh được một cuộc khủng hoảng an ninh lương thực ở cấp độ quốc gia và có thể là có tính toàn cầu.

Tin đồn hết gạo khiến giá tăng vọt

Một tuần nay, giá gạo tại TP HCM liên tục nhích lên, nhiều tiểu thương kinh doanh trong tình trạng "cháy hàng" vì chủ vựa thông báo đang thiếu nguồn cung, đẩy giá bán lẻ lên mức cao nhất năm.

Hầu hết loại gạo bán ở chợ đều tăng giá, ít nhất là 500 đồng và nhiều nhất là 2.500 đồng một kg. Rẻ nhất hiện nay là gạo ngang (108), cũng đã lên 10.000 đồng, thay vì 7.000 đồng như hai tuần trước đó. Hương lài sữa từ 16.000 thành 18.000 đồng, Đài Loan xuất khẩu cao thêm 2.500 đồng mỗi kg, áp mức mới 15.000 đồng, Nàng thơm chợ Đào tại các chợ Thị Nghè, Bà Chiểu yết giá 18.000 đồng, bỏ mức cũ 16.000 đồng.

Đợt tăng này được các tiểu thương nhận định là mức cao nhất trong năm, ở những lần tăng trước, chỉ lên nhẹ 500 đồng. Song, không có cảnh người dân ùn ùn kéo nhau đi mua gạo, như cơn sốt hồi tháng 4 năm 2008.

Cùng với gạo, các loại nếp: nếp ngỗng, nếp bắc, nếp than cũng đột ngột tăng 3.000 đồng một kg từ đầu tháng 12. Giá gạo biến động cũng khiến hàng bún điều chỉnh lên hơn 10.000 đồng một kg.
Gạo rẻ nhất hiện nay tại các chợ cũng phải 10.500 đồng, thay vì 7.000-8.000 đồng như hai tuần trước đó.

"Chủ vựa báo giá mới cho gạo ngang là 11.000 đồng, kể từ ngày 17/12", chị Vũ Cúc, chủ sạp gạo chợ Thị Nghè lo lắng. Hiện tại, chị không dám trữ hàng do lo sợ giá gạo chỉ biến động nhất thời, nếu mua vào chẳng may giá ổn định và giảm trở lại, sẽ lỗ vốn nặng. Song, muốn gọi hàng cũng khó, bởi chủ vựa cho biết nhiều người đến tận kho lấy hàng, khiến nguồn cung lên các tỉnh thành khan hiếm.

Hợp đồng 3 tháng cung cấp gạo 64 cho một trường mầm non ở quận Bình Thạnh với giá 9.000 đồng, song hiện nay phải mua vào với giá 10.500 một kg, lượng cung ứng mỗi tháng 1 tấn, chị Cúc tính toán đã bị lỗ ngót nghét 2 triệu đồng.

"Gạo thay đổi giá gần như từng ngày, một số loại hiện còn cao hơn mức giá của cơn sốt gạo năm 2008. Dưới 10.000 đồng, hiện chỉ có thể mua được gạo có pha tấm, chứ không được ngon như trước", một chủ sạp gạo ở chợ Gò Vấp cho biết.

Nguyên nhân của đợt tăng giá này được các tiểu thương lý giải là do thương lái thu gom hàng cho các hợp đồng xuất khẩu đã ký trước đó, cộng với thông tin Việt Nam liên tiếp trúng thầu hàng nghìn tấn cho Philippin với giá cao..., sức cầu tăng cao khiến nhiều người lo gạo sẽ thiếu và lên cơn sốt. Gạo ở các tỉnh miền Tây khoảng một tuần qua tăng cao, gạo mua ở các nhà máy xay xát đều nhích lên.

Phó Giám đốc Công ty lương thực thành phố - Nguyễn Hạnh Phúc khẳng định: "Không hề có việc nguồn cung gạo khan hiếm và sẽ không có tình trạng sốt gạo xảy ra như hồi năm ngoái". Bởi hiện tại, nguồn cung gạo ở Việt Nam dồi dào, cả triệu tấn. Công ty còn tồn kho khoảng 30 nghìn tấn, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thị trường. Chỉ riêng kho tại xã Tân Túc, huyện Bình Chánh, còn dự trữ khoảng 13.500 tấn, chưa kể các điểm dự trữ khác nữa.

Từ đầu tháng 12, sau những biến động mạnh của tỷ giá USD/VND, Công ty Lương thực thành phố đã giảm giá một số loại gạo, áp dụng cho 40 cửa hàng Foocomart, phục vụ người dân suốt tuần và đến 10h hàng ngày. Mức giá rẻ nhất 8.000 và cao nhất là huyết rồng (18.000 đồng). Ông Phúc cũng cho biết, UBND TP HCM cũng đã có yêu cầu các sở ngành... hợp tác trong việc cung ứng gạo, đảm bảo không thiếu.

Hệ thống siêu thị Co.opmart hồi đầu tháng này cũng khẳng định giữ ổn định giá gạo cho đến cuối năm. Saigon Co.op đã có kế hoạch dự trữ, đồng thời đàm phán với 10 nhà cung cấp lớn đảm bảo đủ lượng gạo cung cấp cho người tiêu dùng với mức giá bình ổn.

Theo cổng thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Công Thương hôm 7/12 cũng đã có văn bản chỉ đạo việc cung ứng một số mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là gạo, đảm bảo nguồn cung từ trước, trong và sau Tết để không gây sốt giá mặt hàng này. Tổng công ty lương thực miền Nam (Vinafood 2) cũng đã cam kết với UBND TP HCM sẽ cung ứng gạo ở bất kỳ địa bàn nào thuộc thành phố, khi nhận được thông tin về hiện tượng sốt gạo; đồng thời đề nghị người dân gọi điện báo ngay cho Tổng công ty. Kho của Vinafood 2 đang có 700 nghìn tấn gạo dự trữ.

Còn Tổng công ty lương thực miền Bắc cũng đang có trên 10 nghìn tấn gạo các loại, sẽ không xảy ra tình trạng thiếu lương thực, sốt giá gạo trong dịp Tết ở Hà Nội.

Bạch Hường

Chủ Nhật, 6 tháng 12, 2009

Sẽ bán gạo với giá hợp lý

TT - Ngày 27-11, hội thảo “Triển vọng ngành lúa gạo Việt Nam 2010” do Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam tại Cần Thơ phối hợp cùng Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), Trung tâm thông tin Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn tổ chức đã diễn ra tại Cần Thơ.

Ông Nguyễn Thọ Trí - phó chủ tịch VFA - nhận định thị trường tiêu thụ lúa gạo năm 2010 sẽ thuận lợi cho người bán và giá bán sẽ tăng cao nhưng ít có khả năng tăng đến mức như đầu năm 2008 do gạo tồn kho của Việt Nam và Thái Lan vẫn còn nhiều.

Ông Trí cũng cho biết với triển vọng giá gạo sẽ tăng cao trong năm 2010 và những năm tiếp theo, VFA sẽ tham gia điều hành xuất khẩu gạo với kỳ vọng Việt Nam sẽ bán gạo với mức giá hợp lý, phù hợp thị trường và các yếu tố nhân văn khác chứ không tác động đến thị trường để đạt mức giá bán gạo cao nhất.

Ông Trí dự báo xuất khẩu gạo cả năm 2009 của Việt Nam sẽ đạt mức 6 triệu tấn. Trong năm dù diễn ra nhiều tình huống ngoài dự báo trên thị trường trong và ngoài nước nhưng nhìn chung vẫn là năm được mùa cho lúa gạo Việt Nam.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu cũng lo ngại biến đổi khí hậu sẽ làm nền sản xuất nông nghiệp của Việt Nam gặp nhiều khó khăn, đặc biệt khi nước biển dâng cao sẽ làm diện tích canh tác lúa của Việt Nam bị thu hẹp.

T.XUÂN

Khẩn trương ký các hợp đồng xuất khẩu gạo mới

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu gạo khẩn trương thương thảo, ký kết hợp đồng mới với giá cả có lợi, với mục tiêu xuất khẩu từ 4,5 - 4,6 triệu tấn trong năm nay.

Ngày 19/9, chủ trì cuộc họp về đẩy mạnh thu mua, tiêu thụ lúa, gạo, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng yêu cầu các doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ giao hàng để trong tháng 9, tháng 10 giao hết số gạo đã ký hợp đồng.

Đối với các doanh nghiệp lớn như Tổng Công ty Lương thực miền Nam, Tổng Công ty Lương thực miền Bắc, Phó Thủ tướng yêu cầu các doanh nghiệp tiếp tục triển khai việc mua 400.000 tấn lúa hàng hóa, bảo đảm đủ số lượng gạo để xuất khẩu theo hợp đồng đã ký và nhằm tiêu thụ hết lúa hàng hóa hè thu cho nông dân.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại tiếp tục cho các doanh nghiệp mua gạo xuất khẩu vay vốn kịp thời với lãi suất thích hợp; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn nông dân điều chỉnh lại cơ cấu giống lúa có chất lượng cao, nghiên cứu và dự báo nhu cầu xuất khẩu gạo phù hợp.

Bộ Tài chính hướng dẫn các địa phương và công khai phương pháp điều tra, xác định giá thành sản xuất lúa cho từng vụ, từng vùng và xem xét việc đánh thuế xuất khẩu cho phù hợp với từng loại gạo; Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng đưa tin phải đầy đủ, chính xác, không gây bất lợi cho việc xuất khẩu gạo và tiêu thụ lúa gạo hiện nay cho nông dân.

Theo TTXVN

Gạo nếp


Trong kinh nghiệm dân gian, gạo nếp có vị ngọt, thơm, mềm dẻo, tính ấm, có tác dụng bổ tỳ vị, chống hư tổn.

Chữa nôn mửa không dứt: Gạo nếp 20g, sao vàng phối hợp với gừng tươi 3 lát giã nhỏ, sắc với 200ml nước còn 50ml, uống trong ngày. Hoặc gạo nếp, mạch môn, đẳng sâm mỗi thứ 12g, bán hạ 6g, cam thảo 4g, nấu nước uống.

Chữa viêm loét dạ dày - tá tràng: Gạo nếp, mai mực, cam thảo, hàn the phi, mẫu lệ nung, hoàng bá, kê nội kim mỗi thứ 50g, làm khô, tán nhỏ, rây bột mịn, ngày uống 20-30g với nước ấm. Nước sắc đặc gạo nếp rang uống thay nước trong ngày để chống mất nước, háo khát trong trường hợp tiêu chảy.

Gạo nếp thổi xôi là thức ăn - vị thuốc cần thiết cho người yếu dạ, nhất là người bị đau loét dạ dày không ăn được cơm tẻ. Xôi nếp giã nát là chất phụ gia cùng với nhiều vị thuốc khác dùng đắp bó gãy xương rất tốt. Để làm các loại thuốc viên, hoàn, người ta sử dụng bột gạo nếp như một chất kết dính dưới dạng hồ. Cơm nếp hoặc cháo gạo nếp trộn với bột mầm hạt lúa mạch theo tỷ lệ 10/1, giữ ở nhiệt độ 700C trong 12 giờ, rồi ép lọc bỏ bã, cô ngay đến độ cao mềm sẽ được kẹo mạch nha; nếu trộn với bột mầm hạt thóc tẻ lại được kẹo mạ. Cả hai sản phẩm này đều được dùng làm thuốc bổ tỳ, mạnh dạ dày, giúp tiêu hóa, nhuận phổi, lợi sữa.

Cháo gạo nếp nấu suông gọi là cháo hoa, có tác dụng “mát ruột” cho những trường hợp “nặng bụng”; nếu nấu nhừ với chân giò hoặc móng giò lợn, lõi thông thảo, đu đủ non và lá sung có tật là món ăn - vị thuốc cổ điển và phổ biến làm tăng tiết sữa. Nước cháo gạo nếp lại là thức ăn rất tốt để nuôi dưỡng trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.

Cám gạo nếp có chất phytin được dùng làm thuốc bổ chữa tê phù và chứng nghẹn dưới dạng chè (cám gạo nếp nấu với đậu đỏ và đường) hoặc dạng cháo (cám gạo với ý dĩ nấu ăn).

Ngoài ra, nước vo gạo đặc cũng được dùng để chế biến các dược liệu, làm cho tính dược của thuốc được êm dịu, bớt háo nóng, giảm độc tính.

Một số loại máy xay xát, sàng lúa gạo

Sàng đảo - trống chọn - VN03TMS310

Máy làm sạch, chọn hoặc phân loại hạt, hoặc lau sấy khô. Gạo sau khi qua xay xát và lau bóng được phân loại thành gạo 5%, 10% tấm... bằng sự kết hợp triệt để của hai thiết bị sàng đảo và trống chọn theo nguyên lý kích cỡ trên lưới sàng và sự khác biệt về trọng tâm của hạt gạo nguyên và gãy bằng các lõm của trống chọn. Đảm bảo sự phân loại chính xác và cho năng suất cao.

Sàng đảo, trống chọn SF...LS... được thiết kế theo công nghệ mới, kết cấu ổn định và vững chắc, dễ sử dụng, bảo quản và sửa chữa, bảo đảm đúng các quy định về an toàn cho người sử dụng và thiết bị. Có thể tách tấm và gạo ra từng loại riêng biệt, hoặc điều chỉnh để cho gạo ra từ 5% - 35% tấm theo yêu cầu. Thiết bị được thiết kế hài hòa, mang kiểu dáng công nghiệp, có thể sử dụng riêng biệt hay cùng lúc cả hai thiết bị tùy theo yêu cầu.

Máy bóc vỏ lúa RH.25 và thùng rê trấu HS.25 - VN03TMS327

Máy gặt lúa và máy đập lúa với quy trình: lúa được đưa vào máy bóc vỏ qua khe hở giữa hai trục rulo cao su có đường kính 254mm quay với tốc độ lệch và ngược chiều nhau làm nẩy sinh quá trình ma sát trượt cộng với lực ép của hai rulo cao su làm bong lớp vỏ trấu ra ngoài. Hỗn hợp gạo lức, vỏ trấu, lúa lép, thóc còn sót lại được đưa vào thùng rê trấu. Đây là một thiết bị làm việc dựa trên nguyên lý khí động học kín và sự khác biệt về tỷ trong của hạt, hỗn hợp được phân ra làm 3 loại: gạo lức, lúa lép, trấu.

Thiết bị được thiết kế chế tạo trong nước nên giá thành hạ, dễ sử dụng, bảo quản và sửa chữa, bảo đảm đúng các quy định về an toàn cho người sử dụng và thiết bị. Tỷ lệ bóc vỏ lúa đạt hiệu suất từ 85 - 95%, máy chạy êm, có chế độ làm việc ổn định, có độ bền và cho năng suất cao. Thiết bị được thiết kế hài hòa, mang kiểu dáng công nghiệp.

Gạo Tám Xoan vẫn chờ cơ chế

Hiệp hội gạo tám Xoan Hải Hậu (Nam Định) vừa có văn bản đề nghị Cục Sở hữu trí tuệ VN chính thức công nhận, bảo hộ tên gọi xuất xứ gạo tám Xoan. Đây cũng là bước khởi đầu cho việc xây dựng thương hiệu mặt hàng gạo Việt Nam.

Lâu nay, gạo Việt Nam được xuất khẩu chủ yếu xuất vào các thị trường tiêu dùng đòi hỏi thấp và khả năng tiêu thụ hạn chế như châu Á, Trung Đông, châu Phi... Điều này không có nghĩa là gạo của Việt Nam kém ngon, mà vì không có thương hiệu nên người dùng các nước không biết đến.

Tiến sỹ Đào Thế Anh, Trưởng Bộ môn Hệ thống nông nghiệp thuộc Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam cho biết, cùng với sự trợ giúp khoa học của các viện nghiên cứu đầu ngành ở châu Âu, Viện đang tiến hành xây dựng tên gọi xuất xứ (AOD) có bảo hộ trên toàn thế giới cho gạo tám xoan Hải Hậu.

Tên gọi xuất xứ hàng hóa là một khái niệm rất mới đối với sản phẩm nông sản, đến nay ở Việt Nam chưa có một nông sản nào có thương hiệu được nhà nước bảo hộ trên thị trường. Những sản phẩm đã nổi tiếng trên thị trường như nước mắm Phú Quốc, Chè San tuyết Mộc Châu... cũng mới chỉ được đăng bạ chứ chưa được bảo hộ trên thị trường.

Khi quyết định tiến hành hoạt động này, chúng tôi cũng đã xác định đây là một lĩnh vực rất mới ở Việt Nam và đòi hỏi rất nhiều cố gắng, công sức thì mới có thể đạt được mục tiêu cuối cùng: Gạo tám Xoan được bảo hộ với hình thức tên gọi xuất xứ”, ông Đào Thế Anh nói.

Theo kỹ sư Đào Đức Huấn, Viện Khoa học Nông nghiệp, việc xây dựng tên gọi cho sản phẩm là một cách làm phổ biến trên thế giới để bảo tồn các giống truyền thống, kỹ thuật bản địa và văn hóa người dân. Nếu dự án thành công, gạo tám xoan Hải Hậu sẽ là thương hiệu đầu tiên cho gạo Việt Nam.

Hiện hồ sơ xin đăng bạ và hồ sơ xin bảo hộ gạo tám xoan Hải Hậu đã được đệ trình lên Cục Sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên theo Cục Sở hữu trí tuệ thì cơ chế hiện hành cho việc đăng ký nói trên đã không còn hiệu lực từ cuối năm 2004, và cơ chế mới thì đang chờ phê duyệt. Do vậy, thời gian chờ đợi để “thương hiệu” của Hiệp hội được thông qua vẫn chưa có cấp nào trả lời cụ thể.

Trong thời gian chờ đợi cơ chế mới, trên thị trường Hà Nội, đặc biệt là tại các siêu thị, gạo tám Xoan Hải Hậu đang được bày bán tràn lan, đa số đều là các sản phẩm không hề tuân thủ các quy định của tên gọi xuất xứ. "Với điều kiện hiện nay, Hiệp hội vẫn chưa có đủ khả năng về tài chính cũng như chế tài để kiểm soát được vấn đề”, bà Hoàng Thị Nhẫn, Chủ tịch Hiệp hội gạo tám Xoan Hải Hậu nói.